Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny
6 maja 2026, 07:31Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.
Wyświetlacz na języku
5 czerwca 2008, 11:27Gdy jeden ze zmysłów szwankuje, inne zapełniają powstałą w ten sposób lukę. Nie od dziś wiadomo, że np. osoby niewidome lepiej słyszą. Bazując na tego typu zależnościach, naukowcy z laboratorium TIMC koło Grenoble opracowali stymulator języka dla pacjentów z zaburzeniami równowagi. Podobnie jak aparat ortodontyczny, umieszcza się go w ustach na podniebieniu.
Sztandar szkoły podstawowej vs liceum – różnice i inspiracje
7 maja 2026, 17:04Sztandar szkolny to jeden z najważniejszych symboli placówki edukacyjnej. Towarzyszy społeczności szkolnej podczas uroczystości państwowych, akademii, ślubowań, jubileuszy oraz wydarzeń lokalnych. Choć zarówno szkoła podstawowa, jak i liceum mogą posiadać sztandar o podobnej funkcji reprezentacyjnej, jego charakter, stylistyka i przekaz często znacząco się różnią. Wynika to przede wszystkim z wieku uczniów, tradycji placówki, profilu edukacyjnego oraz wartości, które szkoła chce komunikować na zewnątrz.
Cukrzyca ciążowa opóźnia rozwój języka u dziecka
10 listopada 2008, 12:11Dzieci kobiet z cukrzycą ciążową z 2-krotnie wyższym prawdopodobieństwem borykają się z zaburzeniami w rozwoju językowym (Pediatrics).
Empatyczny brak akcentu
11 sierpnia 2009, 08:07Silniejsza empatia oraz identyfikacja polityczna z native speakerami sprawia, że akcent osób, które nauczyły się danego języka na późniejszych etapach życia, staje się słabszy (International Journal of Bilingualism).
Wielki słownik języka polskiego PAN ma już 70 tys. haseł
6 listopada 2018, 05:18Już 70 tys. haseł liczy Wielki słownik języka polskiego Polskiej Akademii Nauk, udostępniany bezpłatnie za pośrednictwem internetu. Ogólny słownik języka polskiego nie był dotychczas tak powszechnie dostępny - podkreślają jego twórcy.
Nowe 7 cudów
8 lipca 2007, 12:31Organizacja New7Wonders zakończyła podliczanie wyników i zaanonsowała powstanie nowej listy 7 cudów świata. W głosowaniu za pośrednictwem Internetu, SMS-ów i telefonii stacjonarnej wzięło udział aż 100 mln osób.
Burza na Słońcu może unieruchomić internet
8 września 2021, 08:49Naukowcy od dawna wiedzą, że duży koronalny wyrzut masy na Słońcu może poważnie uszkodzić sieci energetyczne, doprowadzając do braków prądu, wody, paliwa czy towarów w sklepach. Znacznie mniej uwagi przywiązują jednak do tego, jak takie wydarzenie wpłynie na internet. Jak się okazuje, skutki mogą być równie katastrofalne
Miliardy stopni Celsjusza w Wielkim Zderzaczu Hadronów
20 sierpnia 2012, 15:14Przed dwoma miesiącami informowaliśmy o najwyższej temperaturze uzyskanej przez człowieka zaznaczając, że rekord ustanowiony przez BNL został już prawdopodobnie pobity przez CERN. Teraz z instytucji nadzorującej Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) nadeszły nieoficjalne informacje potwierdzające nasze wcześniejsze doniesienia
Monumentalna budowla to niezwykły kosmogram sprzed 3000 lat. Tu narodziły się elity Majów?
6 listopada 2025, 11:55W 2017 roku w dżungli przy granicy Meksyku z Gwatemalą archeolodzy odkryli monumentalną platformę ziemną sprzed 3000 lat. Ma ona 1400 metrów długości, 400 metrów szerokości i do 15 metrów wysokości. Platforma była budowana w latach 1000–800 p.n.e., setki lat przed rozkwitem w regionie cywilizacji Majów. To najstarsza monumentalna budowla na obszarze Majów i największa prehiszpańska struktura w regionie. Szybko okazało się, że wielka platforma to tylko część krajobrazu archeologicznego okolicy. Teraz zaś archeolodzy donieśli, że stanowisko Aguada Fénix tworzy wielki kosmogram o wymiarach 9x7,5 kilometra, w którym architektura i miejsca symboliczne są przedstawieniem kosmicznego porządku czasu i przestrzeni.
